Шығыс Қазақстан облыстық тарихи-өлкетану музейі

Ұмытылмас олар ешқашан

Облыстық тарихи-өлкетану музейінде 31 мамыр – саяси құғын-сүргін құрбандарын еске алу күніне арналған «Ұмытылмас олар ешқашан» атты еске алу іс-шарасы өткезілді.

Іс-шараның мақсаты: Тарихи зердені мәңгілік сақтау, бүгінгі ұрпақ бойында өз ара төзімділікті елжандылық қасиеттерді қалыптастыру.

Осы айтулы күні жазықсыз жапа шегіп, еш кінәсі болмаса да жала жабылып, орынсыз айыпталып сотталған жандарды еске алу, олардың тауқыметті тағдыры туралы нақты мәліметтерді тірілтіп бүгінгі қоғам азаматтарына көрнекті турде ұсыну біздің тарих алдындағы тағлымдық парызымыз. Саяси құғын-сүргін барысында тек қана жеке адамдар, жәбір-жапа шегіп қана қоймай бүкіл отбасы мүшелері түгел , тіпті бүтіндай халықтар құғын-сүргінге ұшырап зұлматтарды бастап өткергені - тарихи ақиқат. Бүтіндей ұрпақ толқынына көрсетілген зәбірдің кесірінен түскен жан жарасы әлі күнге дейін жазылған жоқ. Бүгіндері тарих қойнауына сүңгіп бара жатқан оқиғалардың тарихта ақтаңдаң болып қалуына жол бермей, қоғам мүшелерінің зердесін жаңғыртып отыру - бізідің азаматтың барышымыз.

Іс-шараға құғын-сүргінге ұшырағандар мен күштеп жер аударылған- дардың ұрпақтары шақырылды. Шығыс Қазақстан «Видергебурт» қоғамдың бірлестігі мәдени орталығынан Роот Лидия Генриховна және Миллер Галина Робертовна, поляк мәдени орталығынан Фрышко Валентина Васильевна, сондай-ақ қуғын-сүргін құрбаны Журдыбаев Нұрғазының қызы Мукашева Нурзия қатысып өткен ғасырдың зұлматы туралы естеліктерімен бөлісті. Және саяси құғын-сүргін құрбаны Сарынов Темирханның қызы Бажекенова Асипа қатысты.

Іс-шараға сондай-ақ, С.Аманжолов атындағы ШҚМУ оқытушысы, «Қызыл қырғынның құрбаны» - кітабының авторы Қасымов Айтмұханбет қатысып Ж.Жабаев атындағы Облыстық драма театрының актерлері: Амангельдинов Жарқын, Өткір Нұрсеит, Саматов Қанаттың орындауда «Ұрпаққа хат» атта НКВД жендетерінің жауап алу қысқаша көрінісі ұйымдастырылды. Автор мұрат Қолғанат, режиссері Қалибекұлы Дарын.

Жазықсыз жапа жандарды еске алуға арналған іс-шараға қала тұрғындары мен жоғарғы оқу орындарының, колледждердің студенттері қатысты.

« Қасіретті жылдар жаңғырығы» - атты қалалық іс-шаралар жеңберінің аясында Республиқалық алаңда 30 мамыр күндері. «Уақыттан қуатты зерде»тақырыбында көрме ұйымдастырылып көрсетілді.

Сталиндік құғын-сүргін қоғамның барлық әлеуметтік саласын қамтып, елдің түкпір-түкпірінде жоспарлы жүргізілді: партия, совет органдарының жетекшілері, социалистік өндірістіқ жетекшілерінің барлығы қанды саяси қасаптың назарынан тыс қалмады. Көрмеде С.М. Свердловтың, К. Бектасовтың, Р.А. Дрейманның, А.И. Кельмансонның,Ж. Тәттібаевтардың фотосуреттері, құжаттары қойылды.

Сондай-ақ Алаш партиясының мүшелері – Ә.Бөкейхановтың, А.Байтұрсыновтың, А.Ақпаев, М.Тынышбаев және тағы басқалары туралы көрме құжаттары мазмұнды баяндайды. Қоғамның мәдениеті мен білім беру саласын өркендетуге үлес қосқан, тікелей айналысқан Ш. Құдайбердиев, П. Васильев, М. Тайшыбаев тәрізді танымал тұлғалардың фотосуреттері, құжаттары экспозиция материалдарының қатарынан орын алған.

Жаптай құғынөсүргін режімі кезінде тұтастай халықтар құғын-сүргін зардабына ұшырады. Корейлер, немістер мен Солтүстік Кавказ халықтары туралы көне фотосуреттер, құжаттар сияқты нақты тарихи айғақтар жарыққа шығарылып, қалалықтердың зердесінің жаңғыруына нақты үлес қосты.

 

ҰЛЫ ДАЛАНЫҢ АЛТЫНЫ

Ресейдің қазіргі заман тарихының Мемлекеттік орталық музейінде, 25 мыңнан астам жәдігерлері бар «Ұлы даланың алтыны» атты көрмесі ашылды. Бұл көрменің ашылуына Шығыс Қазақстан облысының әкімшілігі және Ресей Федерациясындағы Қазақстан Республикасының елшілікгі себепкер болды.

Қазақстан Республикасы Президентінің «Рухани Жаңғыру» бағдарламасын негізге ала отырып, Облыс әкімі Д. Ахметовтың бастамасымен жүргізілген «2016-2018 жж. ШҚО археология саласында ғылыми-зерттеу жұмыстарын дамыту бағдарламысы» нәтижесі арқылы археология саласы бойынша таңқаларлық жаңалықтарға қол жеткізілді. Берел, Шілікті, Елеке Сазы қорымдарында, Қазақстанның атақты археологтары Зейнолла Самашев және Әбдеш Төлеубаевтың басшылығымен ғылыми іздестіру жұмыстары жүргізілді.

Ресей Федерациясындағы Қазақстан Республикасының төтенше және өкілетті елшісі Иманғали Тасмағамбетов көрмені аша отырып, көрсетілген экспозиция - Қазақстан Республикасы аумағындағы мыңдаған жылдар бойы қалыптасып келген, бай тарихи-мәдени біртектілікті көрсетеді деп айтып кетті.

Көрменің негізгі элементі, 2003 жылы Әбдеш Төлеубаев Шілікті қорымынан тапқан б. д. д. VIII-VII ғғ. «Алтын адамнның» жаңғыртпасы болып табылады. Көшпенді бейнесінің жаңғыртпасын танымал шебер – Крым Алтынбеков орындаған болатын.

Көрмедегі Берел қорымынан табылған Зейнолла Самашевтың олжалары, әсіресе, салтанатты-жерлеу үшін жабдықталған Берел жылқысының жаңғыртпасы (б. д. д. IV – III ғғ.) көрерменнің қызығушылығын туғызды.

Сонымен қатар Елеке Сазы қорымындағы элиталық жерленген орынынан алынған Зейнолла Самашевтың сенсациялық жаңалықтары көрерменді таңқалдырды. Осы арқылы жаңа «Алтын адам» б. д. д. VII-VII ғғ. туралы нық айтуға хақылы боламыз. Қазіргі таңда ресей ғалымдарымен бірлесіп, антропологиялық және морфологиялық зерттеу жұмыстары жүргізіліп жатыр.

Ерте көшпенділердің алтынға деген идеологиялық көз қарасы – жәй ғана жалтыраған металл ғана емес, мәңгілік күннің көрінісі, оның сәулесі, ханның қолбасышылық бейнесін көркемдейді. Көріністер мен сюжеттердің белгілі жиынтығы, Тарбағатайдан Алтайға дейінгі көркем өнердің үлкен аумағын көшпенділердің діни және идеологиялық аймақтық байланысын көрсетеді. Аң үрдісінің барлық туындыларына тән бейнелерге жыртқыш аңдар (барс, қасқыр), тұяқтылар (бұғы, бұлан, ешкі, қой), құстар (бүркіт, грифон, бозторғай) жатады.

Зейнолла Самашев және Әбдеш Төлеубаев өз сұхбаттарында - осы асыл заттар одан әрі зерттелуі хақ, материалдардың жақсы сақталуы олардан мол мәлімет алуға мүмкіндік береді деп айта кеткен екен.

Көрменің ашылуы барысында, Шығыс Қазақстан облыстық Әміре Қашаубаев атындағы мемлекеттік филармониясының «Кербез» фольклорлық ансаблі қазақ халқының ұлттық туындыларын орындады.

Қайталанбас археологиялық жәдігерлер ресей жамағаты назарына 17 күн аралығында көрсетіледі.

МУЗЕЙДЕГІ ТҮН – 2018

Бүкіл әлемнің музей қызметкерлері 1978 жылдың 18 мамырынан бастап өздерінің кәсіби мерекелері – Халықаралық музейлер күнін атап өтіп келе жатыр. Read more...

Конституция

image

Конституция — Біздің мемлекетіміздің негізгі заңы, республикамыздың қалыптасуына, халқымыздың демократиялық сана-сезімінің жаппай дамуында маңызды рөл атқарды. 2017 жылы қазақстандықтар Қазақстан Республикасының әрбір азаматына маңызды Ата заңымыздың 22 жылдығын тойлатады. Read more...

Ғылыми - практикалық конференция ТУҒАН ӨЛКЕНІҢ, ҚАСИЕТТІ ЖЕРЛЕРІ

image

Қазақстан Республикасың Президенті Н.Ә. Назарбаевтың «Болашаққа бағдар, рухани жаңғыру» мемлекттік бағдарламасы аясында, облыстық тарихи-өлкетану музейінде 2017 жылдың 13 қарашасында «Туған өлкенің киелі жерлері» атты ғылыми - практикалық конференция ұйымдастырылды. Read more...

Менің елім – Қазақстан! көрмесі

Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығына орай Облыстық тарихи-өлкетану музейінде «Менің елім – Қазақстан!» көрмесі ашылып жатыр. Read more...

День Первого Президента 1 декабря

1 желтоқсан - Қазақстан Республикасының Алғашқы Президенті күніне орай облыстық тарихи-өлкетану музейі қала тұрғындарына „Жаңа ғасырдың ұлы тұлғасы„ көрмесі мен Ашық есік күнін өткізді. Read more...